Çağımızın hastalığı olarak halk arasına yayılmış olan Diyabet (diabetes mellitus), kandaki glukoz (şeker) seviyesinin kronik olarak yüksek seyretmesiyle karakterize edilen metabolik bir hastalıktır. Vücudumuzda insulin salgılayıcısı olan pankreastan salgılanan hormonunun yetersizliği veya etkisizliği sonucu ortaya çıkar. Günümüzde diyabet, dünya genelinde en yaygın kronik hastalıklardan biri olup, erken tanı ve doğru yönetim sağlanmadığında kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği ve görme kaybı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Diyabet Nedir?
Diyabet, temel olarak vücudun glukozu doğru şekilde kullanamaması sonucu gelişir. Normalde insülin hormonu, kandaki şekeri hücrelere taşıyarak enerji üretimini sağlar. Ancak diyabette ya insülin hiç üretilmez ya da üretilen insülin etkili çalışmaz. Bu durumda glukoz kanda birikir ve hiperglisemi oluşur.
Diyabet Tanısı Nasıl Konulur?
Açlık Kan Şekeri (AKŞ) ≥126 mg/dL olması diyabet tanısı koydurur. Ölçüm için en az 8 saat açlık gerekir.
Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) 75 gram glukoz sonrası 2. Saat ≥200 mg/dL → Diyabet göstergesidir.
HbA1c (Glikozillenmiş Hemoglobin) ≥ %6.5 → Diyabet göstergesidir. Son 2-3 aylık ortalama kan şekerini gösterir.
Rastgele Kan Şekeri ≥200 mg/dL + klasik semptomlar (susama, sık idrara çıkma) → Tanı koydurucudur.
Klinik olarak genellikle bu testlerden en az birinin pozitif olması tanı için yeterlidir.
Prediyabet (Diyabet Öncesi Dönem)
Diyabet gelişmeden önce “prediyabet” adı verilen bir ara dönem vardır. Bu dönemde açlık kan şekeri: 100–125 mg/dL ve HbA1c: %5.7–6.4 olur. Bu aşama, erken müdahale ile diyabetin önlenebileceği kritik bir süreçtir.
Diyabet Türleri Nelerdir?
Diyabet, temel olarak 4 ana gruba ayrılır:
Tip 1 Diyabet: Otoimmün bir hastalıktır. Pankreas insülin üretmez ve genellikle çocukluk veya genç yaşta görülür.
Tip 2 Diyabet: En yaygın diyabet türüdür. İnsülin direnci ve göreceli insülin eksikliği vardır. Obezite ve yaşam tarzı ile güçlü ilişkilidir.
Gestasyonel Diyabet (Gebelik Diyabeti): Gebelik sırasında ortaya çıkar, anne ve bebek için risk oluşturabilir. Doğum sonrası genellikle düzelir ancak ileride Tip 2 diyabet riskini artırır.
Diğer Spesifik Diyabet Türleri: Genetik nedenler, pankreas hastalıkları, ilaçlara bağlı gelişen diyabet türleridir.
Erken Tanı Önemlidir
Diyabet, erken tanı ve doğru yönetimle kontrol altına alınabilen ancak ihmal edildiğinde ciddi komplikasyonlara yol açabilen bir hastalıktır. Tanı sürecinde kan şekeri ölçümleri ve HbA1c testi kritik rol oynar. Özellikle risk grubundaki bireylerin düzenli tarama yaptırması, diyabetin önlenmesi ve kontrolü açısından büyük önem taşır.
Kaynaklar
15/05/2026 Obezite
09/05/2026 Obezite
25/04/2026 Obezite
18/04/2026 Obezite
04/04/2026 Obezite
28/03/2026 Obezite
Crafted with by
© Tüm hakları saklıdır.
