Çağımızın hastalığı olarak halk arasına yayılmış olan Diyabet (diabetes mellitus), kandaki glukoz (şeker) seviyesinin kronik olarak yüksek seyretmesiyle karakterize edilen metabolik bir hastalıktır. Vücudumuzda insulin salgılayıcısı olan pankreastan salgılanan hormonunun yetersizliği veya etkisizliği sonucu ortaya çıkar.
Günümüzde diyabet, dünya genelinde en yaygın kronik hastalıklardan biri olup, erken tanı ve doğru yönetim sağlanmadığında kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği ve görme kaybı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Diyabet Nedir?
Diyabet, temel olarak vücudun glukozu doğru şekilde kullanamaması sonucu gelişir. Normalde insülin hormonu, kandaki şekeri hücrelere taşıyarak enerji üretimini sağlar. Ancak diyabette ya insülin hiç üretilmez ya da üretilen insülin etkili çalışmaz. Bu durumda glukoz kanda birikir ve hiperglisemi oluşur.
Diyabet Tanısı Nasıl Konulur?
Diyabet tanısı, belirli laboratuvar testleri ve klinik bulgulara göre konur. En yaygın kullanılan tanı kriterleri şunlardır:
1. Açlık Kan Şekeri (AKŞ) ≥126 mg/dL olması diyabet tanısı koydurur. Ölçüm için en az 8 saat açlık gerekir.
2. Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) 75 gram glukoz sonrası 2. Saat ≥200 mg/dL → Diyabet göstergesidir.
3. on 2-3 aylık ortalama kan şekerini gösteren HbA1c (Glikozillenmiş Hemoglobin) ≥ %6.5 → Diyabet göstergesidir.
4. Rastgele Kan Şekeri ≥200 mg/dL + klasik semptomlar (susama, sık idrara çıkma) → Tanı koydurucudur.